Tá maoiniú suas le €30 milliún faighte ag Comhairle Cathrach na Gaillimhe faoi Chiste Infheistíochta Bonneagair Tithíochta an Rialtais (HIIF) chun tacú le tionscadail infheistíochta a d’fhéadfadh talamh a chur ar fáil le haghaidh suas le 3,500 teach, agus a d’fhéadfadh talamh a chur ar fáil go hindíreach le haghaidh 9,000 aonad cónaithe breise ar fud na cathrach.
Tá an HIIF mar chuid de phlean Tithe á dTógáil, Pobail á gCothú 2025-2030 an Rialtais, clár infheistíochta náisiúnta €1 billiún atá dírithe ar sheachadadh tithíochta a chur chun cinn trí bhonneagar criticiúil cumasaithe a mhaoiniú. Is é seo an ciste infheistíochta tithíochta is mó a fógraíodh in Éirinn le roinnt mhaith blianta agus tá sé lárnach sa sprioc náisiúnta 300,000 teach a chur ar fáil faoi 2030 a bhaint amach.
D’éirigh le Comhairle Cathrach na Gaillimhe dhá iarratas aonair a fháil agus thacaigh sí leis an tríú iarratas faoi stiúir na Gníomhaireachta Forbartha Talún (LDA). Cuirfidh na tionscadail seo féidearthacht tithíochta ar fáil i bpríomhréimsí fáis sa gCaisleán Gearr, sna hArdáin agus ar Bhóthar an Ghainimh.
An Caisleán Gearr - infheistíocht €15 milliún
Cuirfear bonneagar riachtanach ar fáil i dtionscadal an Chaisleáin Ghearr in dhá shuíomh:
- Bóthar Thuama (N83): Acomhal ceithre bhealach le comharthaíocht agus príomhbhóthar nua trí thalamh forbartha, chomh maith le línte BSL atá ann cheana a chur faoin talamh agus bonneagar leictreachais nua a chur ar fáil.
- Bóthar an Chóiste: Uasghrádú ar thart ar 500 méadar de bhóthar atá ann cheana, rochtain ar thalamh a fheabhsú le cead pleanála d’Fhorbairt Chónaithe ar Mhórscála (LRD) de 168 dteach agus naíolann.
Cuirfidh an tionscadal tacaíocht ar fáil chomh maith do phleanáil fadtéarmach trí Phlean Ceantair Uirbigh Tosaíochta a fhorbairt chun fás inbhuanaithe a threorú i limistéar níos leithne an Chaisleáin Ghearr.
Na hArdáin - infheistíocht €6.5 milliún
Cuirfear maoiniú ar fáil do thrasrian gan trinse faoin N67 le tionscadal na nArdán, rud a chuirfidh conair fóntas criticiúil ar fáil mar cheangal idir an bonneagar atá ann cheana sa tSraith Fhada, Dabhach Uisce, agus talamh forbartha sna hArdáin Theas.
Déanfaidh an bonneagar cumasaithe ríthábhachtach seo éascú ar an gcéad chéim forbartha sna hArdáin, príomhlimistéar fáis i nGaillimh, a bhfuil acmhainneacht aige 2,500 teach a sholáthar mar chuid d’fhorbairt chéimnithe.
Bóthar an Ghainimh (comhpháirtíocht leis an LDA) - <€10 milliún
Tá an tionscadal seo á sholáthar i gcomhpháirtíocht leis an nGníomhaireacht Forbartha Talún, ina ndéanfar athailíniú ar Bhóthar an Ghainimh, chomh maith le hacomhal nua le Bóthar Sheáin Uí Mhaoilbhuaidh chun rochtain chuig talamh forbartha Cheathrú an Ghainimh a chur ar fáil.
Déanfaidh an infheistíocht seo thart ar 550 teach a chumasú go díreach agus acmhainneacht a chur ar fáil go hindíreach do 3,699 teach breise.
Cuireann an tionscadal go mór le hinfheistíocht níos leithne i gCuarbhóthar Chathair na Gaillimhe agus i mbonneagar iompair inbhuanaithe, lena dtreisítear ról an limistéir mar mhórshuíomh athchóiriúcháin.
Dúirt Méara nua-thofa Chathair na Gaillimhe, an Comhairleoir Helen Ogbu: “Cuirim fáilte roimh an bhfógra faoin infheistíocht shuntasach seo do chathair na Gaillimhe a thacóidh leis na riachtanais tithíochta fhadtéarmacha agus ár ndaonra ag fás. Bainfidh na tionscadail seo constaicí criticiúla bonneagair, rud a osclóidh suíomhanna straitéiseacha agus a chumasóidh forbairt na mílte teach atá géarghá leo i gceantair den chathair a bhfuil seirbhísí acu cheana.”
Chuir Leonard Cleary, Príomhfheidhmeannach Chomhairle Cathrach na Gaillimhe, fáilte roimh an bhfógra maoinithe ag rá, “Tá ríméad orm gur éirigh le Comhairle Cathrach na Gaillimhe an mhórinfheistíocht seo a fháil faoin gCiste Infheistíochta Bonneagair Tithíochta. Cuirfidh na tionscadail seo bonneagar cumasaithe criticiúil ar fáil a chuirfidh na mílte tithe ar fáil ar fud na cathrach.
Níos tábhachtaí fós, is féidir linn cur chuige pleanáilte agus straitéiseach a bheith againn i leith an fháis leis an maoiniú seo, rud a chinnteoidh go gcuirfear seirbhísí riachtanacha amhail bonneagar bóithre, uisce, fuíolluisce agus fuinnimh ar fáil ag an am céanna leis an tithíocht. Tacóidh sé sin le pobail inbhuanaithe, dea-nasctha i bpríomhláithreacha lena n-áirítear an Caisleán Gearr, na hArdáin agus Bóthar an Ghainimh.”
Chuir an Stiúrthóir Seirbhísí Tithíochta agus Lánpháirtíochta, Elizabeth Fanning, béim ar an tionchar a bheadh ar sholáthar tithíochta, “Is céim ollmhór chun cinn é an maoiniú seo chun aghaidh a thabhairt ar an riachtanas tithíochta i gCathair na Gaillimhe. Trí infheistiú sa mbonneagar a theastaíonn chun na tailte seo a oscailt, táimid ag fáil réidh le roinnt de na bacainní is mó ar fhorbairt tithe cónaithe.
Tá scála an mhéid ar féidir a chur ar fáil anois thar a bheith suntasach, agus tá sé d'acmhainn ag an tionscadal os cionn 12,500 teach a chur ar fáil. Chomh maith leis sin, gheobhaidh na forbairtí seo tacaíocht ó bhonneagar agus seirbhísí riachtanacha, rud a chabhróidh le pobail inbhuanaithe agus ináitrithe a chruthú do chónaitheoirí san am i láthair agus amach anseo.”
Díríonn clár HIIF infheistíocht ar an áit a mbeidh an tionchar is mó aici, ag díriú ar bhonneagar amhail bóithre, fóntais agus seirbhísí atá riachtanach chun talamh forbartha a chur i bhfeidhm. Tagann na tionscadail a dtacaítear leo i gCathair na Gaillimhe le tosaíochtaí náisiúnta chun soláthar tithíochta a chur chun cinn agus forbairt uirbeach ardchaighdeáin a chinntiú.